Październik, od 1985 roku, obchodzony jest na całym świecie jako Miesiąc Świadomości Raka Piersi (Breast Cancer Awareness Month). Inicjatywa została ustanowiona przez Europejską Koalicję do Walki z Rakiem Piersi; jej celem jest promowanie badań profilaktycznych, upowszechnianie rzetelnej wiedzy oraz zwiększanie czujności onkologicznej w zakresie nowotworów piersi.
W tym okresie, nazywanym również Różowym Październikiem, szczególną uwagę poświęca się profilaktyce, diagnostyce i nowoczesnym metodom leczenia raka piersi. Ważnym wydarzeniem jest Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi, obchodzony 15 października, który ma zachęcać kobiety do regularnych badań profilaktycznych oraz tłumaczyć, że wczesne wykrywanie zmian nowotworowych znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
W ramach Różowego Października organizowane są liczne akcje edukacyjne i charytatywne służące zwiększaniu świadomości społecznej, wspieraniu pacjentek oraz pozyskiwaniu środków na badania naukowe.
Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet na świecie i nadal pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów z powodu chorób nowotworowych. W Polsce każdego roku rozpoznaje się kilkanaście tysięcy nowych zachorowań. Dlatego tak ważna jest wiedza na temat czynników ryzyka oraz profilaktyki.
Czynniki ryzyka raka piersi
Na rozwój raka piersi wpływa wiele czynników, między innymi:
• płeć – kobiety chorują ponad 100 razy częściej niż mężczyźni, co związane jest z dużą wrażliwością komórek gruczołu piersiowego na działanie estrogenów;
• wiek – większość przypadków diagnozowana jest u kobiet po 50. roku życia;
• uwarunkowania genetyczne – występowanie raka piersi u najbliższych krewnych (matki, siostry, córki), szczególnie przed 40. rokiem życia, oraz obecność mutacji genów BRCA1 i BRCA2;
• hormonalna terapia zastępcza stosowana w okresie menopauzy;
• narażenie na promieniowanie jonizujące, zwłaszcza w młodym wieku;
• otyłość;
• spożywanie alkoholu i palenie tytoniu.
Na czym polega profilaktyka raka piersi?
Podstawą profilaktyki jest regularne samobadanie piersi, które każda kobieta powinna wykonywać raz w miesiącu, najlepiej kilka dni po zakończeniu menstruacji. Dzięki temu można szybciej zauważyć niepokojące zmiany i skonsultować je z lekarzem.
Do objawów wymagających konsultacji medycznej należą:
• guzek lub zgrubienie w piersi,
• zmiana wielkości lub kształtu piersi,
• wciągnięcie brodawki sutkowej,
• wydzielina z brodawki,
• zmiany skórne w obrębie piersi,
• zgrubienie lub guzek pod pachą.
Warto pamiętać, że większość wyczuwalnych zmian ma charakter łagodny, a nowotwory wykryte we wczesnym stadium są w wielu przypadkach całkowicie wyleczalne.
Mammografia
Mammografia jest podstawowym badaniem umożliwiającym wykrycie zmian nowotworowych we wczesnym stadium. Kobiety w wieku 45-74 lata mogą skorzystać z bezpłatnego badania w ramach programu finansowanego przez NFZ, bez konieczności posiadania skierowania.
Na badanie można zapisać się za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP) lub aplikacji mojeIKP.
USG piersi
Badanie USG piersi jest szczególnie zalecane młodszym kobietom. Regularnie wykonywane stanowi ważne uzupełnienie profilaktyki i pozwala na wczesne wykrywanie niepokojących zmian.
Pamiętaj! Regularne badania profilaktyczne, zdrowy styl życia oraz znajomość własnego organizmu to najskuteczniejsze sposoby dbania o zdrowie piersi. Wczesne wykrycie raka piersi daje znacznie większe szanse na skuteczne leczenie i powrót do zdrowia. Nie odkładaj badań na później. Zadbaj o siebie już dziś.
dr n. med. Rafał Wiśniowski – specjalista onkologii klinicznej
Wydział Prasowy UM Bielska-Białej / Urszula i Andrzej Omylińscy
