W czwartym dniu dniu 17 kwietnia br. bielskim kościele ewangelickim pw. Zbawiciela w ramach Sacrum in Musica odbył się koncert „Marii Pomianowskiej i jej goście – „Muzyczne świątynie świata”.
Słowo wstępne przed koncertem wygłosił biskup Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego diecezji cieszyńskiej Adrian Korczago.
W wielu kulturach azjatyckich i afrykańskich mówi się, że muzyka jest zjawiskiem, które uzdatnia istotę ludzką do słuchania drugiego człowieka, bez oceniania kogokolwiek. Artyści w projekcie Marii Pomianowskiej „Muzyczne świątynie świata” traktują muzykę jako formę przekazu, każdy wypowiada się swoim językiem. Podziały nie istnieją, bo dźwięk jest najbardziej uniwersalnym komunikatem. Co więcej dla tych artystów muzyka jest pomostem między światem materialnym a duchowym. Utwory opierają się na kompozycjach tradycyjnych z różnych kontynentów oraz wielkiej dawce improwizacji, artyści dostosowują się do nastroju publiczności i jej potrzeb. Artyści polscy oraz muzycy z Azji i Afryki stworzą specjalny projekt oparty o duchowy aspekt muzyki w każdej ze spotykających się w programie kultur. Była to prezentacja kompozycji polskich, perskich, indyjskich i afrykańskich. W programie były również kompozycje Marii Pomianowskiej „Podróż” oraz „Modlitwa” dedykowane muzyce tworzącej pokój i otwartej na dialog międzykulturowy. Podczas koncertu Maria Pomianowska przedstawiała instrumenty muzyczne na których gra Ona i poszczególni członkowie zespołu. Pani Maria grała na fidelach kolankowych, trzymane są w pozycji pionowej podczas gry. Fidele kolankowe były szeroko rozpowszechnione w naszym kraju w XVI wieku. Fidele kolankowe są bogato reprezentowane przez kultury muzyczne południowo- wschodniej Europy oraz Azji.
Zespół wystąpił w składzie:
Maria Pomianowska – śpiew, fidele kolanowe,Bart Pałyga – śpiew alikwotowy, wspak, fujara, laouto, Shaheen Parvez (Indie) – śpiew, harmonium, tabla, Wojciech Lubertowicz – duduk, net, daff, darabukka, bendir, Noumassan Dembelé (Burkina Faso) – śpiew, kora, djgembe,Gwidon Cybulski – śpiew, ngoni, balafon, harmonijka ustna, Piotr Kopietz – sheng, akordeon, acordina.
Maria Pomianowska urodziła sięw Warszawie) profesor sztukimuzycznej, polska instrumentalistka, wokalistka i pedagog, profesorka Akademii Muzycznej w Krakowie; kompozytorka, grająca między innymi na sarangi, suce biłgorajskiej, wiolonczeli. Założyciel zespołów Raga Sangit, Zespół Polski, San-Nin Trio i Arcus Poloniae. Absolwentka Akademii Muzycznej w Warszawie w klasie wiolonczeli (1992). Jest uczennicą Ram Narayan z Indii w grze na sarangi. Prowadzi studia nad technikami gry na instrumentach muzycznych Azji, podróżując do Indii, Chin, Korei, Japonii oraz na Bliski Wschód. Zajmuje się także poszukiwaniami i rekonstrukcją technik gry dawnych polskich instrumentów strunowych suka biłgorajska, fidel płocka i innych. W latach 80. założyła wraz ze swoim ówczesnym mężem Jerzym Pomianowskim grającym na tabli pierwszy polski zespół grający klasyczną muzykę indyjską Raga Sangit (1984–1989). Powstała wtedy również dzięki niej sekcja muzyki pozaeuropejskiej na warszawskiej Akademii Muzycznej. W ramach jej działań do Polski przyjeżdżali wirtuozi gry na instrumentach z Indii, Japonii i Iranu, grając koncerty i prowadząc warsztaty muzyczne. Równolegle artystka rozwijała zainteresowania polską muzyką ludową. Powstał wtedy Zespół Polski, który sięgał do tradycji dawnych strunowych instrumentów kolanowych oraz do XIX wiecznych zapisów Oskara Kolberga. W składzie zespołu grały skrzypce żłobione, piszczałki, dudy, lira korbowa, cymbały, basy i bębny. Maria Pomianowska przez kilka lat mieszkała w Japonii, gdzie prowadziła intensywną działalność muzyczną. Przygotowała tamże szereg programów dla japońskiej telewizji NHK, pisała muzykę do filmów, koncertowała na dworze cesarskim. W 2000 na zlecenie światowej sławy wiolonczelisty Yo-Yo Ma skomponowała kilka utworów, które następnie wspólnie z nim oraz Michałem Kulentym i Tomaszem Sobańcem wykonała na Festiwalu Kultury Azjatyckiej w Niigata w ramach projektu „Silk Road”.
Kolejnym projektem artystki (2010) była płyta i cykl koncertów Chopin na 5 kontynentach, którego konceptem jest połączenie muzyki Fryderyka Chopina z aranżacjami na instrumenty etniczne w ramach muzyki tradycyjnej z pięciu kontynentów. W 2010 uzyskała stopień doktora sztuk muzycznych na Akademii Muzycznej w Krakowie za pracę zatytułowaną „Rekonstrukcja techniki wykonawczej na historycznych fidelach kolanowych a nowe wartości sonorystyczne”. Dwudziestego ósmego lutego 2011 po koncercie pt. Chopin na 5 kontynentach w Teatrze Wielkim w Warszawie otrzymała Paszport Chopina, prestiżową nagrodę przyznawaną przez Biuro Obchodów CHOPIN 2010 i wykonaną przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych SA dla najwybitniejszych artystów związanych z twórczością Fryderyka Chopina.
Szóstegolipca 2011, podczas uroczystości w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego odebrała z rąk wiceministra Piotra Żuchowskiego Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za całokształt działalności artystycznej, w szczególności dotyczącej rekonstrukcji dawnych polskich instrumentów i utworów. Za wybitny wkład artystyczny w rozwój wspólnoty lokalnej i promocję Mazowsza w Polsce i na świecie dnia 27 listopada 2011 otrzymała z rąk Adama Struzika Nagrodę Marszałka Województwa Mazowieckiego, a 28 listopada z rąk prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Srebrny Krzyż Zasługi. W 2016 została wyróżniona Nagrodą Kulturalną Województwa Lubelskiego. Od 2006 roku zasiada w radzie programowej Warszawskiego Festiwalu Skrzyżowanie Kultur, a od 2011 r. jest dyrektorem artystycznym festiwalu. Od 2011 współpracuje z Anną Marią Jopek, tworzy również unikatowe programy muzyczne wraz z muzykami arabskimi i pakistańskimi, organizując i tworząc międzykulturowe projekty muzyczne w Azji i Afryce. W 2012 roku wydała w Pakistanie nagraną wraz z muzykami pakistańskimi płytę pt. ”Poland-Pakistan. Sound from two continents” oraz DVD nagrane z artystami arabskimi i wydane w Tunezji pt. ”Rawabit-Więzy”. W roku 2012 wydała również pierwszą w historii Polski a drugą na świecie monograficzną płytę z muzyką Tekli Bądarzewskiej, twórczyni hitu salonowego, sprzedanego w XIX wieku w milionie egzemplarzy na wszystkich kontynentach. W 2013 r. stworzyła zespół LutoSłowianie, który prezentuje związki muzyki Witolda Lutosławskiego z polską muzyką ludową. W tym samym roku wydała także płytę z Włodzimierzem Kiniorskim zatytułowaną „Dwugłowy smok”. Współcześnie, szczególnie w czasach globalizacji, muzyka tradycyjna jest wielką szansą zachowania prawdy w sztuce. Takiej, która wyrażana jest spontanicznie i pozostawia rys bezinteresowności w twórczości. Wielu artystów tworzących swoją indywidualną sztukę sięga do rodzimej muzyki ludowej, gdyż potrzebują oni świadomości tego „skąd są” i „jakie są ich korzenie”
tekst i foto: ms
