Przez ostatnie miesiące w Bielskim Centrum Psychiatrii Olszówka oraz w Warsztatach Terapii Zajęciowej „Felicitas” w Czechowicach‑Dziedzicach odbywały się cotygodniowe spotkania wspólnego śpiewania dla osób w procesie zdrowienia po kryzysach psychicznych. Projekt Śpiewanie dla zdrowia zrealizowała Fundacja PASMO – Instytut Odporności Społecznej, a zainteresowanie śpiewem w chórze przerosło oczekiwania organizatorów.
Zajęcia prowadziła dyrygentka, animatorka kultury i założycielka chóru społecznego Waldorfissimo Katarzyna Matuszek. Każde spotkanie miało bezpieczną, przewidywalną strukturę: najpierw łagodne ćwiczenia oddechowo‑głosowe, potem praca z rytmem i dykcją, nauka repertuaru oraz wspólne budowanie brzmienia grupy.
Projekt był skierowany do osób, które często doświadczają samotności, obniżonej pewności siebie lub mają ograniczony dostęp do regularnych działań kulturalnych. Udział nie wymagał doświadczenia muzycznego ani szczególnych umiejętności wokalnych.
Śpiewać może każdy
Zapytani o znaczenie zajęć terapeuci podkreślają, że ich największym atutem jest dostępność – bez podziału na lepszych i słabszych, bez selekcji. Liczy się radość śpiewania, czas poświęcony sobie i grupie oraz możliwość wyrażenia emocji. Wspólny śpiew pozwala uczestnikom działać w tym samym kierunku, nawet wtedy, gdy nie wszyscy komunikują się werbalnie.
Efekty było widać już po kilku spotkaniach: wzrost energii, radość z przynależności do grupy i większa gotowość do udziału we wspólnych działaniach. Do śpiewu dołączały osoby, które początkowo tylko się przysłuchiwały. Śpiew zostawał z uczestnikami także po zajęciach – część osób zabierała teksty piosenek do domu, a jeden z uczestników z własnej inicjatywy stworzył swój śpiewnik. Po wycieczce do Słowenii, mimo zgody na wolny dzień po późnym powrocie, część grupy przyszła następnego dnia specjalnie na próbę chóru.
– Dzięki takim działaniom widzimy, jak kultura może wspierać codzienny dobrostan, budowanie relacji i odzyskiwanie sprawczości – mówi organizatorka projektu Edyta Ruta z Fundacji PASMO. – Dzięki zaangażowaniu członków chóru Waldorfissimo powstaje symboliczny most między środowiskiem artystycznym miasta a osobami w procesie zdrowienia.
Zdaniem terapeutów, takie działania wspierają proces zdrowienia w sposób naturalny i nieinwazyjny. Uczestnicy sami decydują o swoim udziale i intensywności obecności, a teksty i melodie często pomagają im rozpoznawać i nazywać emocje. Wspólne śpiewanie sprzyja integracji i przeciwdziała wykluczeniu społecznemu.
Projekt został dofinansowany ze środków budżetowych miasta Bielska‑Białej – Polskiej Stolicy Kultury 2026.
Wydział Prasowy UM Bielska-Białej / Urszula i Andrzej Omylińscy
