Obchody rozpoczęły się programem „Tydzień ze Stojałowskim” w Bielsku- Białej w dniu 19 października br. i będą trwały do 25 października br.
W dniu 21 października br. w bielskiej katedrze pw. św. Mikołaja Msza św. wspominającą ks. Stanisława Stojałowskiego koncelebrował ks. Tomasz Sroka- administrator katedry wraz z ks. Antonim Młoczkiem- proboszczem seniorem katedry oraz ks. prof. dr. hab. Józef Wołczański z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Podczas której homilię wygłosił ks. prof. dr. hab. Józef Wołczański z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, który w swojej homilii przywołał postać i działalność ks. Stanisława Stojałowskiego, który w swoim życiu popadł w konflikty zarówno z władzami kościelnymi, jak i świeckimi. Ks. Stanisław Stojałowski był usuwany z parafii podlegał karom kościelnym, był więziony, a również stawał przed sądami. W roku 1896 został ekskomunikowany, a karę cofnięto rok później, po jego staraniach w Rzymie.
Ks. Stanisław Stojałowski był jednym z polskich duchownych katolickich, który przez swą działalność wpłynął na pielęgnowanie polskości.
Stanisław Stojałowski urodził się w 1845 roku w Zniesieniu niedaleko Lwowa. W wieku osiemnastu lat wstąpił do zakonu jezuitów, a święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1870.
Był on orędownikiem polskiego odrodzenia narodowego i zaprzestania niemieckiego wpływu na ziemiach i ludności polskiej. Szczególną pozycję i poparcie uzyskał wśród ludności wiejskiej, gdzie zdobył dużą popularność organizując pielgrzymki, demonstracje, tworząc chłopskie kółka rolnicze i wyborcze komitety chłopskie. Także Stanisław Stojałowski od 1875 roku redagował tygodniki dla chłopów „Wieniec” i „Pszczółka,” których przekazywał różne treści propagandowe. Gazety te były wydawane w kilku miastach: we Lwowie, później w Cieszynie, Wiedniu, Czacy (Słowacja), Bielsku-Białej i Warszawie. Głównym celem pisma było budzenie świadomości narodowej mieszkańców wsi galicyjskich, podniesienie poziomu oświaty i kultury oraz gospodarki chłopskiej, propagowanie rozwoju drobnego przemysłu. Pismo i sam ksiądz Stojałowski zostali poddani mocnej krytyce przez hierarchię kościelną. W 1895 ogłoszono z ambon zakaz czytania „Wieńca i Pszczółki”. Od 1902 roku tygodnik Wieniec i Pszczółka ukazywał się w Bielsku i Białej.
Swą działalności społeczną na terenie Bielska rozpoczął dokładnie trzydzieści lat później, gdzie jego zasług trudno nie docenić. Do jednych z najważniejszych zasług ks. Stanisława Stojałowskiego na terenie Bielska należało założenie Domu Polskiego. Zadatkował on kupno, 10 lipca 1902 roku starego, parterowego domu przy ul. Blichowej 40 (dzisiejsza Partyzantów), który stanowił odtąd siedzibę polskich organizacji politycznych, zawodowych, społecznych i kulturalnych. W nowo utworzonym Domu Polskim została uruchomiona czytelnia robotnicza, tzw. „Czytelnia Polska”. Wkrótce ks. Stanisław Stojałowski uruchomił małą scenę, na której wystawiano amatorskie przedstawienia teatralne. Dom Polski stał się aktywną placówką polską w Bielsku, stanowiącą centrum życia społeczno- kulturalnego. Przyciągał coraz to nowe rzesze polskich robotników i chłopów z Bielska i okolic. Dom Polski był znaczącym ośrodkiem walczącym z nacjonalizmem niemieckim. Obecnie Stowarzyszenie Dom Polski jest spadkobiercą i kontynuatorem idei Domu Polskiego z okresu międzywojennego. Ksiądz Stanisław Stojałowski był jednym z działaczy nie tylko kościelnych, ale i politycznych, którego działalność stanowiła podstawę nowoczesnego ruchu ludowego na ziemiach polskich. Zmarł w listopadzie 1911 roku w Krakowie. Dla upamiętnienia jego zasług w mieści Bielsku, jedna z głównych bielskich ulic nosi jego imię.
Bielsko- Biała to chyba jedyne miasto w naszym kraju, które kultywuje działalność i życie ks. Stanisława Stojałowskiego. W bielskiej katedrze w kaplicy MB Częstochowskiej znajduję tablica pamiątkowa upamiętniająca działalność księdza w Bielsku-Białej.
W uroczystej Eucharystii w bielskiej katedrze uczestniczyli również zarząd i członkowie Stowarzyszenia Domu Polskiego w Bielsku-Białej.
Ks. prof. dr hab. Józef Wołczański, urodzony 11 grudnia 1959 roku w Rymanowie, to postać o niezwykle bogatym życiorysie, łączy w sobie cechy duchownego katolickiego, teologa oraz historyka. Jest profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Po ukończeniu studiów teologicznych i uzyskaniu święceń kapłańskich 24 czerwca 1984 roku, rozpoczął intensywną działalność dydaktyczną i naukową. Ks. Józef Wołczański, to teolog i historyk, jest wybitnym specjalistą w zakresie dziejów Kościoła powszechnego. Był dziekanem (2009–2012) Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII oraz kierownikiem Katedry Historii Europy Środkowej i Wschodniej. Jako historyk koncentruje się na badaniach dotyczących historii Kresów oraz losów Kościoła w Małopolsce Wschodniej w XX wieku. Jego zainteresowania naukowe obejmują m.in. środowisko intelektualne przedwojennego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie oraz zbrodnie popełnione na wschodzie przez ukraińskich nacjonalistów. Jest autorem licznych publikacji naukowych, spośród których szczególne miejsce zajmuje książka „Kościół katolicki w Europie Środkowo-Wschodniej w obliczu dwóch totalitaryzmów (1917–1990)”.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 21 października br. podjął uchwałę upamiętniającą ks. Stanisława Stojałowskiego w związku ze 115 rocznicą jego śmierci.
foto i tekst:ms
