W środę, 14 października 2026 roku, w kameralnych i przepełnionych duchem historii wnętrzach siedziby Macierzy Ziemi Cieszyńskiej miało miejsce wyjątkowe wydarzenie prelekcyjne. Członkowie oraz sympatycy Koła nr 1 MZC zgromadzili się na kolejnym z cyklicznych spotkań nakierowanych na kultywowanie pamięci historycznej oraz poszerzanie wiedzy o dziejach naszego regionu i narodu.
Centralnym punktem wieczoru stało się wystąpienie historyka i badacza, Wojciecha Święsa, który zabrał zgromadzonych w niezwykle wciągającą podróż do świata dawnych służb specjalnych. Tematem przewodnim prelekcji była geneza, organizacja oraz operacyjna działalność jednej z najważniejszych i najbardziej spektakularnych polskich struktur wywiadowczych z okresu II wojny światowej – polskiej siatki wywiadowczej o kryptonimie „Stragan”.
Prelegent w niezwykle drobiazgowy, a zarazem przystępny sposób przybliżył słuchaczom tajniki funkcjonowania tej unikalnej agendy Wywiadu Wojskowego Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej. Wykład rzucił nowe światło na kulisy pracy konspiracyjnej, niezwykłą odwagę agentów oraz innowacyjne jak na owe czasy metody zbierania informacji strategicznych, które docierały bezpośrednio do dowództwa w kraju i aliantów na Zachodzie.
Wydarzenie to stało się dla uczestników doskonałą okazją do zgłębienia powszechnie mało znanych, a fascynujących kart z historii polskiego czynu niepodległościowego. Dyskusja, która wywiązała się w drugiej części spotkania, skłoniła obecnych do głębszej refleksji nad skomplikowanymi losami ludzi zaangażowanych w walkę podziemną oraz nad wpływem, jaki ich cicha i pełna poświęcenia służba wywarła na bieg wydarzeń kształtujących współczesne dzieje Polski i całej Europy. Spotkanie po raz kolejny udowodniło, jak istotną rolę w podtrzymywaniu lokalnej i narodowej tożsamości odgrywają inicjatywy podejmujące trudne, lecz niezwykle ważne wątki naszej wspólnej przeszłości.
MJ
