Wielki Piątek to dzień Krzyża. Po południu we wszystkich świątyniach katolickich odprawiana jest niepowtarzalna wielkopiątkowa Liturgia Męki Pańskiej. Celebrans i asysta wchodzą w ciszy. Przed ołtarzem przez chwilę leżą krzyżem, a po modlitwie wstępnej czytane jest proroctwo o Cierpiącym Słudze Jahwe i fragment Listu do Hebrajczyków. Następnie czyta się lub śpiewa, zwykle z podziałem na role, opis Męki Pańskiej według Ewangelii św. Jana . Liturgię Męki Pańskiej w dniu 3 kwietnia br. w bielskiej katedrze p w. Mikołaja sprawował ks. biskup Roman Pindel wraz kapłanami katedralnymi z ks. proboszczem Antonim Młoczkiem, ks. Piotrem Górą – sekretarzem ks. biskupa Romana i ks. Jackiem Moskalem wicerektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Homilię wygłosił ks. biskup Roman Pindel, który zwracając się do zebranych powiedział m .in.: „W czasie jedynej liturgii w Wielki Piątek nie sprawuje się Eucharystii, ale można przyjąć Komunię świętą. Jedyna taka w roku Liturgia Męki Pańskiej rozpoczyna się od gestu prostracji, w którym główny celebrans trwa z twarzą ku ziemi przed ołtarzem przez kilka minut. Dobrane czytania prowadzą do słuchania długiego opisu Męki Pańskiej z Ewangelii św. Jana czytanej lub śpiewanej z podziałem na role. Następująca po Ewangelii homilia wprowadza do głównej część liturgii, jaką stanowi Adoracja Krzyża. Po ceremonii odsłonięcia zasłoniętego wcześniej Krzyża, zgromadzeni podchodzą po kolei, by odda się cześć Krzyżowi przez ucałowanie. Pierwsze spotkanie z Krzyżem, który został przygotowany dla Jezusa, ma miejsce, gdy rozpoczyna się wykonywanie wyroku śmierci przez ukrzyżowanie. Jan Ewangelista ukazuje to na sposób tryumfalnego przejścia z krzyżem, który jest niesiony jak znak wojskowy przez chorążego. Tak przedstawia całą Mękę, gdzie Jezus o wszystkim wie, jest pełen mocy, do których się jednak nie odwoła. Tak przedstawiony został Jezus na całej swej drodze na ukrzyżowanie: „On sam dźwigając krzyż wyszedł na miejsce zwane Miejscem Czaszki, które po hebrajsku nazywa się Golgota. Tam Go ukrzyżowano, a z Nim dwóch innych, z jednej i drugiej strony, pośrodku zaś Jezusa”. postaci ukrzyżowanego Chrystusa, który jest umocowany do dwóch skrzyżowanych belek. Krzyż jest Jezusowi bliski, bo sam go niesie i sam z nim zostaje, zwłaszcza, gdy ze wszystkiego go odarto. Jezus patrzy na wszystko z wysokości Krzyża, na który został podniesiony. Co widzi? Jan opisuje dokładnie: „Żołnierze, gdy ukrzyżowali Jezusa, wzięli Jego szaty i podzielili na cztery części, dla każdego żołnierza po części; wzięli także tunikę. Tunika zaś nie była szyta, ale cała tkana od góry do dołu. Mówili więc między sobą: ‘Nie rozdzierajmy jej, ale rzućmy o nią losy, do kogo ma należeć’”.Jezus z drogiego Mu Krzyża widzi na koniec ziemskiego życia najbliższe Mu osoby. Czas więc na testament, jak w ludzkich testament, kto albo co do kogo należy i dlaczego. Jan opisuje: „A obok krzyża Jezusowego stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena. Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: ‘Niewiasto, oto syn Twój’. Następnie rzekł do ucznia: ‘Oto Matka twoja’. I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie”. Na Krzyżu Jezus cierpi i wydaje ostatnie tchnienie, wypowiadając wcześniej dwa słowa: „Pragnę” i „Wykonało się”. Dziś przybliżajmy się do Krzyża, by czcić samego naszego Pana i Zbawiciela, wchodząc w Jego cierpienia i pragnienia zbawienia świata”. Centralnym wydarzeniem liturgii wielkopiątkowej jest adoracja Krzyża. Zasłonięty fioletowym suknem Krzyż wnosi się przed ołtarz. Celebrans stopniowo odsłania ramiona Krzyża i śpiewa trzykrotnie: „Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło zbawienie świata”, na co wierni odpowiadają: „Pójdźmy z pokłonem”. Po liturgii Krzyż zostaje w widocznym i dostępnym miejscu, tak by każdy wierny mógł go adorować. Jest on aż do Wigilii Paschalnej najważniejszym punktem w kościele. Przyklęka się przed nim, tak, jak normalnie przyklęka się przed Najświętszym Sakramentem. Po adoracji Krzyża z ciemnicy przynosi się Najświętszy Sakrament i wiernym udziela się Komunii. Ostatnią częścią liturgii Wielkiego Piątku jest procesja do Grobu Pańskiego. Na ołtarzu umieszczonym przy Grobie lub na specjalnym tronie wystawia się Najświętszy Sakrament w monstrancji okrytej białym przejrzystym welonem – symbolem całunu, w który owinięto ciało zmarłego Chrystusa. Cały wystrój tej kaplicy ma kierować uwagę na Ciało Pańskie. W wielu kościołach przez całą noc trwa adoracja. Uroczystościach Liturgii Męki Pańskiej uczestniczyli przedstawiciele Podbeskidzkiego Bractwa Kurkowego. Uroczystości Wielkiego Piątku ubogacił śpiew chóru katedralnego „Cantores Sancti Nicolai” pod dyrygenturą organisty katedralnego Macieja Leśniaka.
foto i tekst:ms
