W dniu 2 kwietnia br. w bielskiej katedrze br. ks. biskup Piotr Greger koncelebrował Liturgię Wieczerzy Pańskiej wraz kapłanami katedralnymi na czele z ks. proboszczem katedry- Antonim Młoczkiem, ks. Jackiem Moskalem wicerektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej i ks. Robertem Kasprowskim- sekretarzem ks. biskupa Piotra.
Homilię wygłosił ks. biskup Piotr Greger, który zwracając się do wiernych powiedział:
„Pomimo upływu ponad 2000 lat, każdego roku wieczór Wielkiego Czwartku budzi niepowtarzalne uczucia, ma swoją specyfikę i niepowtarzalny klimat. To czas sprawowania Ostatniej Wieczerzy poprzedzającej noc Jezusowego wydania i godzinę Jego przejścia z tego świata do Ojca. W czasie jej trwania Chrystus ustanowił Eucharystię, sakramentalne kapłaństwo i ogłosił nowe przykazanie miłości. W duchu wiary przekraczamy dziś progi tej katedry, aby nie tylko wspominać, ale nade wszystko, być uczestnikami tego wydarzenia. W atmosferę, a zarazem istotę przesłania dzisiejszego wieczoru wprowadza nas fragment Ewangelii św. Jana. Pierwsze wiersze trzynastego rozdziału wspominają o tym, co się wydarzyło podczas Ostatniej Wieczerzy. W jerozolimskim Wieczerniku Jezus obmywa nogi człowieka. Pełni zadania niewolnika, wykonuje pospolite, najzwyklejsze w świecie czynności, aby człowiek stał się godny zasiąść do stołu i mógł cieszyć się obecnością Boga oraz wspólnotą z drugim człowiekiem. Ewangelista Jan, notując dialog z Piotrem, wyjaśnia znaczenie tego znaku: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał udziału ze Mną (J 13, 8b). To jest zdanie, które wymaga solidnego namysłu i głębszej refleksji. Ono mówi o tym, że Piotr nie będzie miał udziału w godności Syna Bożego, w Jego apostolstwie, jeśli nie zgodzi się na umycie swoich nóg. To brzmi jak warunek stanowiący elementarne kryterium świętości: Jeśli cię nie umyję (J 13, 8b). To znaczy: „jeśli nie pozwolisz, żebym ci posłużył, nie będziesz miał udziału ze Mną”. Nam się może wydawać, że święty to ten, kto się porywa na niesłychane rzeczy, kogo stać na wiele dzieł miłosierdzia, kto jest gotowy na ubóstwo, posłuszeństwo i posiada wiele innych cnót, rzadko spotykanych. To jest prawdziwe, ale nie tu leży klucz do świętości, chodzi bowiem o coś zupełnie innego. Święty to ten, kto pozwoli Chrystusowi sobie usłużyć, a to nie jest łatwe. Nawet Piotr miał z tym kłopot, czego dowodem jest jego reakcja na Jezusową propozycję: Nie, nigdy mi nie będziesz nóg umywał (J 13, 8a). Piotr nie chce, żeby Chrystus mu usłużył. Do tego stopnia nie chce, że Jezus zwraca mu uwagę, że w ogóle nie ma pojęcia, co się teraz dzieje. Trzeba pozwolić Bogu, żeby nam usłużył – na tym polega dojrzałość w wierze; mierzy się ją tym, co potrafimy przyjąć od Boga. Naszym problemem bywa czasem to, że mamy wykrzywiony obraz Boga. Wydaje się nam, że Bóg stale czegoś od nas wymaga i nieustannie żąda. Taka znajomość mocno nas krępuje i usztywnia. Widzimy w Bogu kogoś, kto ciągle nam czegoś zakazuje, zabrania, wciąż w czymś ogranicza, nawet do tego stopnia, że jak się człowiekowi w życiu zaczyna układać, to się boimy, że Bóg nam to zabierze. To jest zdeformowany, zafałszowany obraz Boga, to nie jest obraz prawdziwy! Ewangelia objawia Boga, który służy aż do końca. Jeśli tego nie odkryjemy, zawsze będziemy mieli problem. Nie jest to wyłącznie kwestia wiedzy, ale trzeba nam bardzo osobiście doświadczyć tego, że Bóg mi służy i że spotkanie z Nim zawsze przynosi człowiekowi korzyść. Doczytajmy fragment dzisiejszej Ewangelii do końca: Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Chrystus umył uczniom nogi podczas Ostatniej Wieczerzy, bo kiedy weszli do Wieczernika, od razu zaczęli się kłócić o miejsca, o to, kto jest ważniejszy. To było tym bardziej bolesne, że Wieczerza Paschalna była tą chwilą, kiedy wszyscy mieli sobie nawzajem usługiwać. Paschalnym zwyczajem było na przykład to, że nikt nie miał prawa sam sobie nalać wina, bo każdy miał być obsłużony przez drugiego. Pascha miała wyzwalać w ludziach chęć służenia, a tymczasem wyzwoliła w uczniach dramatyczną pokusę panowania. Jezus uczy ich, jak należy służyć, bo On przeżywa Paschę prawdziwie. Od samego początku, nieprzerwanie aż do końca, jest Tym, który służy. Wieczór Wielkiego Czwartku to Jezusowa szkoła uczenia się postawy służebnej wobec Boga i bliźnich. Za moment będziemy świadkami obrzędu zwanego mandatum (przykazanie). Niech znak umycia nóg wyzwala w nas poczucie odpowiedzialności za to wszystko, co tworzy obszar nowego przykazania miłości. Dla nas stanowi to paschalne zadanie, abyśmy się wzajemnie miłowali, podejmując służbę wobec drugiego człowieka na wzór Tego, który nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć i dać swoje życie jako okup za wielu.”
Trochę przypomnienia o liturgii Wielkiego Czwartku.
Podczas mszy w trakcie hymnu Chwała na wysokości biją wszystkie dzwony w świątyni. Po zakończeniu śpiewu dzwony i organy milkną (mogą być jednak nadal używane dla podtrzymania śpiewu). Dzwonki aż do rozpoczęcia Chwała na wysokości nocnej Mszy Wigilii Paschalnej są zastąpione przez kołatki. W kościołach odbywa się obrzęd obmycia nóg dwunastu osobom, czyli tzw. „Mandatum”. Podczas Mszy Wieczerzy Pańskiej konsekruje się dostateczną ilość komunikantów, aby wystarczyły na dzień obecny i następny. Po modlitwie po Komunii następuje zazwyczaj wręczenie kwiatów i upominków kapłanom. Po zakończeniu Wieczerzy Najświętszy Sakrament przenosi się do kaplicy adoracji, zwanej ciemnicą (na pamiątkę uwięzienia Jezusa po Ostatniej Wieczerzy), gdzie adoruje się go do późnych godzin nocnych i przez cały Wielki Piątek. Po zakończeniu liturgii obnaża się ołtarz, zdejmując świece, mszał, krzyż i obrus.
Gest ten symbolizuje koniec wieczerzy, odarcie Chrystusa z szat oraz opuszczenia Go przez bliskich. Sam ołtarz bowiem jest symbolem Chrystusa.
Uroczystościom Wielkiego Czwartku podczas Mszy Krzyżma i Mszy Wieczerzy Pańskiej uświetnił śpiew chóru katedralnego „Cantores Sancti Nicolai” pod dyrygenturą organisty Maćka Leśniaka.
foto i tekst: ms
