To już za nami. W piątek, 27 lutego, w sali konferencyjnej Książnicy Cieszyńskiej odbyło się spotkanie poświęcone historii wspólnot zakonnych na Śląsku Cieszyńskim, które poprowadziła Agnieszka Laskowska. Wydarzenie zgromadziło miłośników historii regionu, badaczy lokalnego dziedzictwa oraz wszystkich, którzy chcieli spojrzeć na dzieje Cieszyna z mniej oczywistej, bardziej wielowątkowej perspektywy.
Uczestnicy mieli okazję zajrzeć w jeden z najbardziej zagadkowych rozdziałów historii regionu. Zniszczone archiwa, fragmentaryczne źródła i przekazy utrwalane przez wieki sprawiają, że początki wielu cieszyńskich konwentów wciąż pozostają przedmiotem badań i interpretacji. Podczas prezentacji przywołano zarówno legendarne opowieści o ich początkach, jak i ustalenia historiografii sięgającej czasów Eleazara Tilischa, pierwszego kronikarza Cieszyna, który próbował uporządkować pamięć o dawnych wspólnotach zakonnych.
W trakcie spotkania omówiono dzieje najstarszych zakonów działających w Cieszynie i na Śląsku Cieszyńskim – od średniowiecznych benedyktynów i dominikanów, przez franciszkanów, którzy w XV wieku osiedlili się poza murami miejskimi, aż po jezuitów oraz zgromadzenia epoki nowożytnej. Szczególne miejsce zajęły siostry elżbietanki i ojcowie bonifratrzy, których działalność odegrała ważną rolę w rozwoju opieki społecznej i medycznej, wpisując się na trwałe w historię miasta i jego mieszkańców.
Nie zabrakło opowieści o okresie rozkwitu klasztorów, hojnie wspieranych przez władców Księstwa Cieszyńskiego, ale także o dramatycznych losach konwentów w dobie reformacji i sekularyzacji ich dóbr. Uczestnicy poznali próby odrodzenia życia zakonnego w czasach kontrreformacji oraz wysiłki podejmowane przez zakonników i opatów, by odzyskać utracone beneficja. Szczególne zainteresowanie wzbudziły unikatowe rękopisy i archiwalia dokumentujące codzienność wspólnot, ich działalność duszpasterską oraz starania o zachowanie tożsamości w zmieniającej się rzeczywistości.
Spotkanie pozwoliło także prześledzić przemiany architektoniczne cieszyńskich klasztorów, ich pierwotne lokalizacje oraz miejsca, które dziś już nie istnieją, a niegdyś współtworzyły krajobraz miasta. Była to podróż przez historię zapisaną nie tylko w dokumentach, ale i w przestrzeni, którą wciąż można odczytywać na nowo. Dziękujemy wszystkim za obecność, wspólne odkrywanie przeszłości i rozmowy, które pokazały, jak wiele tajemnic wciąż skrywa historia Śląska Cieszyńskiego.
Zobacz film, autor Mariusz Jaszczurowski
